ការវិលត្រឡប់ដ៏គ្រោះថ្នាក់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកទៅកាន់ចក្រពត្តិនិយមនៅអាមេរិកឡាទីន

 ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនមានគោលបំណងមិនត្រឹមតែទប់ទល់នឹងឥទ្ធិពលរបស់ចិនដែលកំពុងកើនឡើងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្កើតឡើងវិញនូវការគ្រប់គ្រងអនុត្តរភាពនៅក្នុងតំបន់ផងដែរ។



នៅពេលដែលពាណិជ្ជកម្មរបស់ចិនជាមួយអាមេរិកឡាទីនបានឈានដល់កម្រិតកំណត់ត្រា ៥១៨,៤ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកនៅឆ្នាំ ២០២៤ វាបានសម្គាល់ការផ្លាស់ប្តូរជាមូលដ្ឋានមួយនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចអឌ្ឍគោល។ ឥឡូវនេះ ទីក្រុងប៉េកាំងគឺជាម្ចាស់បំណុលទ្វេភាគីធំជាងគេ និងជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំទីពីររបស់អាមេរិកឡាទីន និងតំបន់ការ៉ាប៊ីន ដោយលោកប្រធានាធិបតី ស៊ី ជីនពីង បានសន្យាផ្តល់ឥណទានថ្មីចំនួន ៦៦ ពាន់លានយន់ (៩,២ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក) នៅឯវេទិកាចិន-សេឡាក់ (សហគមន៍អាមេរិកឡាទីន និងរដ្ឋការ៉ាប៊ីន) ឆ្នាំ ២០២៥។



ការវិនិយោគរបស់ចិនបានវិវត្តពីឧស្សាហកម្មនិស្សារណកម្មទៅជាថាមពលស្អាត និងផលិតកម្ម ដោយការផលិតរថយន្តអគ្គិសនីកំពុងពង្រីកនៅទូទាំងប្រទេស ប្រេស៊ីល និងរថយន្តដែលផលិតនៅប្រទេសចិនបានក្តាប់ទីផ្សារអេក្វាឌ័របាន 57 ភាគរយនៅឆមាសទីមួយនៃឆ្នាំនេះ។


ការឆ្លើយតបរបស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនក្រោមការដឹកនាំរបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ មិនមែនជារឿងស្រាលនោះទេ។ ជំនួសឲ្យការប្រកួតប្រជែងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច រដ្ឋបាលនេះបានវិលត្រឡប់ទៅរកការទូតបែបប្រពៃណីដោយប្រើទូកចម្បាំង ក្រោមអ្វីដែលគេហៅថា គោលលទ្ធិដុនរ៉ូ។



ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបាននិងកំពុងប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចក្រពត្តិនិយមទាំងស្រុង ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ច្បាប់អន្តរជាតិ និងផលប្រយោជន៍អធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រទេសជិតខាងអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់។



ការវាយឆ្មក់យោធានៅក្រុងការ៉ាកាសកាលពីខែមករា ដែលបានចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា លោកនីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ គឺជាឧទាហរណ៍នៃវិធីសាស្រ្តនេះ។ ប្រតិបត្តិការ Absolute Resolve បានសម្លាប់មនុស្សប្រហែល ៨០ នាក់ រួមទាំងបុគ្គលិកសន្តិសុខគុយបាចំនួន ៣២ នាក់ ដោយគ្មានអ្នកស្លាប់ និងរបួសដោយសារអាមេរិកឡើយ។ លោកម៉ាឌូរ៉ូ កំពុងត្រូវបានកាត់ទោស នៅទីក្រុងញូវយ៉ក ខណៈដែលសហរដ្ឋអាមេរិកទទួលបានការគ្រប់គ្រងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពលើទុនបំរុងប្រេងរបស់ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡាចំនួន ៦៥ ពាន់លានបារ៉ែល តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងមួយដែលផ្តល់ឱ្យទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ៥៥ ភាគរយនៃទិន្នផលពីវាលប្រេងចំនួន ១៧ ក្នុងរយៈពេល ១០០ ឆ្នាំ។ ប្រធានាធិបតីស្តីទី លោកស្រី Delcy Rodríguez ដែលធ្លាប់បានថ្កោលទោសអាណានិគមបរទេស បានចុះហត្ថលេខាលើច្បាប់ធ្វើឯកជនភាវូបនីយកម្មវិស័យថាមពល - បញ្ច្រាសគោលនយោបាយសង្គមនិយមរយៈពេលពីរទសវត្សរ៍ - ក្រោមសម្ពាធជាក់ស្តែងរបស់អាមេរិក។


ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនមិនបានលាក់បាំងចេតនាពិតនៅពីក្រោយការផ្លាស់ប្តូររបបដ៏ហិង្សានេះទេ។ មន្ទីរបញ្ចកោណត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងចូលរួមភាគហ៊ុនដោយផ្ទាល់នៅក្នុងក្រុមហ៊ុនមេរបស់ North American Blue Energy Partners ដែលជាក្រុមហ៊ុនផលិតប្រេងឯកជនដែលត្រូវបានជ្រើសរើសដោយទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនសម្រាប់កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ។



នៅពេលដែលគ្រោះរញ្ជួយដីដ៏សាហាវបានវាយប្រហារប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡាក្នុងខែមិថុនា ដែលបានសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ 6,500 នាក់ ការឆ្លើយតបមនុស្សធម៌របស់រដ្ឋបាលលោក Trump ត្រូវបានសង្ខេបដោយចំណងជើងរបស់កាសែត New York Times ថា “ជាមួយនឹងថវិកាប្រេងចំនួន 8 ពាន់លានដុល្លាររបស់វេណេស៊ុយអេឡា សហរដ្ឋអាមេរិកផ្តល់ជំនួយចំនួន 300 លានដុល្លារសម្រាប់គ្រោះរញ្ជួយដី”។



ទុក្ខវេទនារបស់ប្រទេសគុយបាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង ដោយសារតែកលល្បិចរដ្ឋបង្ខិតបង្ខំរបស់អាមេរិកអស់រយៈពេលជាង ៦៦ ឆ្នាំ និងកំពុងបន្តទៅមុខទៀត។ លោក Trump បានកើនឡើងនូវការបិទផ្លូវប្រេងឥន្ធនៈ និងបានគំរាមដាក់ទណ្ឌកម្មប្រទេសណាមួយដែលព្យាយាមលក់ប្រេងទៅឱ្យរដ្ឋកោះនេះ។ នោះបានបង្កើតផលវិបាកមនុស្សធម៌ដ៏មហន្តរាយ។


ការិយាល័យ​ឧត្តមស្នងការ​សិទ្ធិមនុស្ស​នៃ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​បាន​រាយការណ៍​កាលពី​ខែមិថុនា​ថា អត្រា​មរណភាព​ទារក​នៅ​ប្រទេស​គុយបា​បាន​កើនឡើង​ទ្វេដង​ដល់ 9.9 នាក់​ក្នុងចំណោម​កំណើត 1,000 នាក់ ខណៈ​អត្រា​រស់រានមានជីវិត​ពី​ជំងឺមហារីក​កុមារ​បាន​ធ្លាក់ចុះ​ពី 85 ភាគរយ​មក​ត្រឹម 65 ភាគរយ។


ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឥន្ធនៈបានធ្លាក់ចុះ 60 ភាគរយ ដែលជំរុញឱ្យតម្លៃអាហារជាមូលដ្ឋានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង។ ថ្នាំពេទ្យសំខាន់ៗបានធ្លាក់ចុះមកត្រឹម 30 ភាគរយនៃកម្រិតផ្គត់ផ្គង់ធម្មតា ហើយការដាច់ចរន្តអគ្គិសនីជាប្រចាំលើសពី 20 ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃបានធ្វើឱ្យមន្ទីរពេទ្យ ប្រព័ន្ធទឹក និងទូរទឹកកកអាហាររងផលប៉ះពាល់។ លោក Volker Türk ឧត្តមស្នងការសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា “កុមារកំពុងស្លាប់ដោយសារតែគ្រូពេទ្យខ្វះលទ្ធភាពទទួលបានសម្ភារៈវេជ្ជសាស្ត្រ និងថ្នាំពេទ្យសំខាន់ៗ”។


ខែលការពារទ្វីបអាមេរិករបស់លោក Trump ដែលត្រូវបានសម្ពោធនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលខែមីនានៅរដ្ឋ Florida អះអាងថាដើម្បីទប់ទល់នឹងក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀន និងឥទ្ធិពលរបស់ចិនតាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាក្នុងចំណោមប្រទេសចំនួន 17។ គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះហាក់ដូចជាសម្ព័ន្ធភាពអឌ្ឍគោលតិចជាងសម្ព័ន្ធភាពមនោគមវិជ្ជានៃរដ្ឋាភិបាលស្តាំនិយម ដែលបង្កឱ្យមានភាពស្រដៀងគ្នាមិនស្រួលទៅនឹងប្រតិបត្តិការ Condor ដែលជាបណ្តាញផ្តាច់ការយោធានៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1970 ដែលបានចូលរួមក្នុងការបង្ក្រាបជាប្រព័ន្ធដោយមានការគាំទ្រពីអាមេរិក។


ខែលការពារទ្វីបអាមេរិករបស់លោក Trump ដែលត្រូវបានសម្ពោធនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលខែមីនានៅរដ្ឋ Florida អះអាងថាដើម្បីទប់ទល់នឹងក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀន និងឥទ្ធិពលរបស់ចិនតាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាក្នុងចំណោមប្រទេសចំនួន 17។ គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះហាក់ដូចជាសម្ព័ន្ធភាពអឌ្ឍគោលតិចជាងសម្ព័ន្ធភាពមនោគមវិជ្ជានៃរដ្ឋាភិបាលស្តាំនិយម ដែលបង្កឱ្យមានភាពស្រដៀងគ្នាមិនស្រួលទៅនឹងប្រតិបត្តិការ Condor ដែលជាបណ្តាញផ្តាច់ការយោធានៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1970 ដែលបានចូលរួមក្នុងការបង្ក្រាបជាប្រព័ន្ធដោយមានការគាំទ្រពីអាមេរិក។


ប្រាក់កម្ចី គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យារបស់ទីក្រុងប៉េកាំង ពិតជាបានលើកឡើងនូវសំណួរស្របច្បាប់មែន… ប៉ុន្តែការឆ្លើយតបសមស្របមិនមែនជាអន្តរាគមន៍យោធា ការទាញយកធនធានដែលក្លែងបន្លំជាភាពជាដៃគូ ឬរបបទណ្ឌកម្មដែលសម្លាប់កុមារនោះទេ។


យុទ្ធនាការវាយប្រហារតាមសមុទ្ររបស់មន្ទីរបញ្ចកោណបានពង្រឹងការព្រួយបារម្ភទាំងនេះ។ ចាប់តាំងពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ កងកម្លាំងអាមេរិកបានវាយប្រហារនាវាយ៉ាងហោចណាស់ ៦៧ គ្រឿងក្នុងប្រតិបត្តិការប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ដែលបានសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ២២៣ នាក់នៅក្នុងតំបន់ការ៉ាប៊ីន និងប៉ាស៊ីហ្វិកខាងកើត។ មន្ទីរបញ្ចកោណបានបដិសេធមិនបញ្ចេញអត្តសញ្ញាណ ឬផ្តល់ភស្តុតាងនៃការជួញដូរគ្រឿងញៀន។ ការសម្លាប់ក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ ឬគ្រាន់តែជាឃាតកម្មធម្មតា?


ការចូលរួមផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែស៊ីជម្រៅរបស់ប្រទេសចិននៅអាមេរិកឡាទីនជៀសមិនរួចនឹងអញ្ជើញឱ្យមានការត្រួតពិនិត្យ និងការឆ្លើយតបប្រកួតប្រជែង។ ប្រាក់កម្ចី គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យារបស់ទីក្រុងប៉េកាំងពិតជាបានលើកឡើងនូវសំណួរស្របច្បាប់អំពីនិរន្តរភាពបំណុល ស្តង់ដារបរិស្ថាន និងឥទ្ធិពលនយោបាយ។ ប៉ុន្តែការឆ្លើយតបសមស្របមិនមែនជាអន្តរាគមន៍យោធា ការទាញយកធនធានដែលក្លែងបន្លំជាភាពជាដៃគូ ឬរបបទណ្ឌកម្មដែលសម្លាប់កុមារនោះទេ។



រដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់ជាប់គាំងនៅចំកណ្តាល។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកថ្មីៗនេះបានព្រមានមេដឹកនាំអាមេរិកឡាទីនអំពីទំនាក់ទំនងជាមួយទីក្រុងប៉េកាំង។ ខណៈពេលដែលពួកគេបានផ្តល់ជម្រើសជាក់ស្តែងមួយចំនួនចំពោះពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគរបស់ចិន លោក Trump បានកើនឡើងពីសម្ពាធនយោបាយទៅជាប្រតិបត្តិការយោធាដោយផ្ទាល់ ដោយហេតុនេះបានលុបចោលការចូលរួមសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាព ការទូតប្រទេសជិតខាងល្អ និងការគោរពអធិបតេយ្យភាព។


វិធីសាស្រ្តរបស់លោក Trump រំលោភលើច្បាប់អន្តរជាតិ ធ្វើឱ្យដៃគូឃ្លាតឆ្ងាយពីគ្នា និងពង្រឹងជំហររបស់ប្រទេសចិនជាជាងធ្វើឱ្យចុះខ្សោយតាមលំនាំដើម។ ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនកំពុងងាកទៅរកពន្ធគយ ការនិរទេស និងយោធាូបនីយកម្ម ចំណែកទីក្រុងប៉េកាំងកំពុងផ្តល់ជូននូវពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគ។ សម្រាប់តំបន់មួយដែលស្វែងរកផ្លូវអភិវឌ្ឍន៍លើសពីការទាញយកទំនិញ ជម្រើសកាន់តែច្បាស់ជាមួយនឹងការវាយប្រហារយោធានីមួយៗ និងការដាច់ចរន្តអគ្គិសនីនៅគុយបានីមួយៗ។


គោលលទ្ធិ Donroe កំពុងក្លាយជាមហន្តរាយសម្រាប់តំបន់ និងពិភពលោកទាំងមូល។


SCMP