ខណៈពេលដែលវិស័យឯកជនកំពុងស្វែងរកភាពជោគជ័យបន្ទាប់ដែលមានតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារ រដ្ឋាភិបាលជាតិកំពុងប្រណាំងប្រជែងគ្នាដើម្បីធានាបាននូវទ្រព្យសម្បត្តិគន្លងផែនដី ដែលឥឡូវនេះជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការទប់ស្កាត់ទំនើប។
ប្រសិនបើឆ្នាំ ២០២០ ដល់ ២០២៥ ត្រូវបានកំណត់ដោយបដិវត្តន៍បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) - រយៈពេលមួយដែលក្បួនដោះស្រាយបានជួយបង្កើតក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្សដូចជា Nvidia, OpenAI និង Oracle - នោះឆ្នាំ ២០២៦ តំណាងឱ្យការផ្លាស់ប្តូរគំរូដ៏គួរឱ្យរំភើប និងទូលំទូលាយជាង។
ឥឡូវនេះ យើងកំពុងងាកចេញពីការធ្វើឌីជីថលូបនីយកម្មនៃផែនដី ទៅជាការធ្វើមូលធននីយកម្ម និង ការត្រួតត្រាលើលំហអាកាសក្នុងគន្លងទាប ។ យុគសម័យមាសនៃសេដ្ឋកិច្ចអវកាសបានមកដល់ហើយ ដែលត្រូវបានបង្ហាញដោយការប្រកាសកាលពីខែមុនថា SpaceX កំពុងរៀបចំសម្រាប់ការផ្តល់ជូនជាសាធារណៈលើកដំបូងនៅខែមិថុនា ជាមួយនឹងការប៉ាន់ស្មានតម្លៃ 1.5 ពាន់ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក និងដើមទុនដែលបានរៃអង្គាសបានចំនួន 50 ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។ សម្ព័ន្ធភាពរបស់ក្រុមហ៊ុនយក្ស Wall Street កំពុងត្រៀមខ្លួនសម្រាប់អ្វីដែលអាចជាការផ្តល់ជូនជាសាធារណៈដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ។
យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រៅពីនិមិត្តសញ្ញាសញ្ញាសម្គាល់ ក៏មានការពិតថ្មីមួយដែលត្រូវបានអនុវត្តដោយការបញ្ចូលគ្នារវាង SpaceX និងក្រុមហ៊ុនចាប់ផ្តើមអាជីវកម្ម AI xAI។ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីថ្មីនេះតំណាងឱ្យព្រំដែនចុងក្រោយ ដែលព្រំដែនរវាងការតភ្ជាប់គន្លង និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ AI និងកម្មវិធីបញ្ចូលគ្នាទៅជាអនាគតតែមួយដែលមានតម្លៃមួយពាន់ពាន់លានដុល្លារ។
នេះមិនមែនគ្រាន់តែជាការប្រណាំងប្រជែងដណ្តើមចំណែកទីផ្សារទៀតទេ វាគឺជាការប្រកួតប្រជែងទ្វេភាគី ដែលនវានុវត្តន៍ឯកជន និងយុទ្ធសាស្ត្រយោធាត្រូវបានភ្ជាប់គ្នាយ៉ាងមិនអាចកាត់ផ្តាច់បាន។ ខណៈពេលដែលវិស័យឯកជនកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចគន្លងដែលកំពុងរីកចម្រើន រដ្ឋាភិបាលជាតិកាន់តែមើលឃើញបណ្តាញពាណិជ្ជកម្មទាំងនេះថាជាចំណុចកំពូលឌីជីថល។
នៅក្នុងយុគសម័យថ្មីនេះ ការប្រណាំងប្រជែងផ្នែកអវកាសត្រូវបានប្រយុទ្ធគ្នាលើវិស័យពីរ។ មួយគឺដោយនាយកប្រតិបត្តិ និងអ្នកវិនិយោគទុនដែលស្វែងរកភាពជោគជ័យដ៏ធំធេងបន្ទាប់ និងមួយទៀតគឺដោយក្រសួងការពារជាតិដែលធានាសុវត្ថិភាពទ្រព្យសម្បត្តិគន្លងផែនដី ដែលឥឡូវនេះជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការទប់ស្កាត់ទំនើប។
នៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី 20 ការប្រណាំងប្រជែងផ្នែកអវកាស គឺជាការប្រកួតប្រជែងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពសូវៀត ដោយកម្មវិធីអវកាសរបស់ពួកគេបម្រើជាឧបករណ៍នៃកិត្យានុភាពជាតិ និងការទប់ស្កាត់យោធា។ វាគឺជាការប្រកួតប្រជែងដែលវាស់វែងនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗនៃការដាំទង់ជាតិ ដែលទទួលបានមូលនិធិភាគច្រើនពីថវិកាសាធារណៈ និងត្រូវបានរាប់ជាសុចរិតដោយការតស៊ូមនោគមវិជ្ជាសង្គ្រាមត្រជាក់។
ការប្រណាំងប្រជែងសព្វថ្ងៃនេះមើលទៅខុសគ្នាខ្លាំងណាស់។ ជំនួសឱ្យភ្នាក់ងាររដ្ឋដ៏រឹងមាំ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដ៏ក្រាស់ក្រែលរបស់ក្រុមហ៊ុនឯកជនកំពុងនាំមុខគេ។ រង្វាស់អំណាចពិតប្រាកដលែងជាអ្នកណាទៅដល់ឋានព្រះច័ន្ទមុនគេទៀតហើយ ប៉ុន្តែជាអ្នកណាគ្រប់គ្រងទិន្នន័យ ការតភ្ជាប់ និងភាពវៃឆ្លាតដែលហូរកាត់គន្លងផែនដីទាប។ នេះគឺជាយុគសម័យនៃ បដិវត្តន៍ប្រើប្រាស់ពីរយ៉ាង ដែលផ្កាយរណបដែលមានម៉ាកពាណិជ្ជកម្មដើរតួជាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយោធាដ៏សំខាន់។
ក្រុមហ៊ុនដែលបានចុះបញ្ជីជាសាធារណៈដូចជា BlackSky និង Planet Labs ដែលមានមូលដ្ឋាននៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដើមឡើយជាអ្នកផ្តល់សេវាកម្មវិភាគភូមិសាស្ត្រសម្រាប់វិស័យធានារ៉ាប់រង កសិកម្ម និងភស្តុភារ។ ឥឡូវនេះ ពួកគេបានពង្រីកខ្លួនទៅជាសេវាកម្មស៊ើបការណ៍សម្ងាត់យុទ្ធសាស្ត្រ ការឃ្លាំមើល និងឈ្លបយកការណ៍សម្រាប់រដ្ឋាភិបាល និងយោធា។
ឧទាហរណ៍មួយគឺ BlackSky បង្កើនការគ្របដណ្តប់លើប្រទេសអ៊ុយក្រែនឱ្យបានអតិបរមា ដោយផ្តល់រូបភាពស្ទើរតែភ្លាមៗ និងការយល់ដឹងអំពីយុទ្ធសាស្ត្រដែលដំណើរការដោយ AI ដល់រដ្ឋាភិបាល និងមេបញ្ជាការយោធាចាប់តាំងពីឆ្នាំ 2022។ ជាលទ្ធផល អ្វីដែលដំបូងឡើយត្រូវបានគេដាក់លក់ជាឧបករណ៍សម្រាប់ភាពវៃឆ្លាតអាជីវកម្មពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវបានប្រើប្រាស់ឡើងវិញទៅជាទ្រព្យសម្បត្តិយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់មួយនៅលើសមរភូមិសម័យទំនើប។
Starlink ដែលជាបណ្តាញអ៊ីនធឺណិតផ្កាយរណបរបស់ SpaceX គឺជាឧទាហរណ៍មួយទៀតនៃសហសម្ព័ន្ធភាពសាធារណៈ-ឯកជននេះ។ ដំបូងឡើយត្រូវបានដាក់ពង្រាយដើម្បីរក្សាជនស៊ីវិល និងស្ថាប័នអ៊ុយក្រែនឱ្យនៅអនឡាញបន្ទាប់ពីការវាយប្រហាររបស់រុស្ស៊ីលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗ Starlink បានវិវត្តយ៉ាងឆាប់រហ័សទៅជាឆ្អឹងខ្នងនៃការទំនាក់ទំនងយោធារបស់អ៊ុយក្រែន។ កងកម្លាំងអ៊ុយក្រែន បានប្រើប្រាស់បណ្តាញ Starlink ដើម្បីសម្របសម្រួលអង្គភាព ណែនាំយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកយុទ្ធសាស្ត្រ និងរក្សាការបញ្ជា និងការគ្រប់គ្រងក្នុងចំណោមសង្គ្រាមអេឡិចត្រូនិក និងការវាយប្រហារតាមអ៊ីនធឺណិតរបស់រុស្ស៊ី។
រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្លាស់ប្តូរហួសពីការផ្គត់ផ្គង់ឯកោនិយម ដោយស្រូបយកក្រុមហ៊ុនដែលមានដំណើរការខ្ពស់ដែលមានឫសគល់មិនមែនអាមេរិកចូលទៅក្នុងស្ថាបត្យកម្មសន្តិសុខជាតិរបស់ខ្លួន។ Rocket Lab គឺជាការសិក្សាករណីឈានមុខគេនៃការវិវត្តន៍ជាយុទ្ធសាស្ត្រនេះ ដោយតាមដានគន្លងពីក្រុមហ៊ុនចាប់ផ្តើមអាជីវកម្មដ៏ក្លាហានមួយរបស់ប្រទេសនូវែលសេឡង់ ទៅជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ដ៏សំខាន់មួយរបស់អាមេរិក។
បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០០៦ ដោយលោក Sir Peter Beck ការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សរបស់ក្រុមហ៊ុននេះបានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍របស់ទីផ្សារអាមេរិក ដោយទាក់ទាញការវិនិយោគពីស្ថាប័នយក្សអាមេរិកដូចជា BlackRock និង Vanguard។ ការហូរចូលនៃដើមទុននេះបាននាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីស្របតាមអាណត្តិសន្តិសុខរបស់មន្ទីរបញ្ចកោណ។ តាមរយៈដំណើរការនៃការធ្វើអាមេរិកូបនីយកម្មនេះ Rocket Lab បានផ្លាស់ប្តូរខ្លួនវាទៅជាសាជីវកម្មអវកាសអាមេរិក ដែលដំណើរការនៅកម្រិតខ្ពស់បំផុតនៃការផ្គត់ផ្គង់យោធាសម្ងាត់ ខណៈពេលដែលរក្សាបាននូវបេតិកភណ្ឌនូវែលសេឡង់របស់ខ្លួន។
ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់មួយក្នុងការធ្វើសមាហរណកម្មនេះបានកើតឡើងនៅចុងឆ្នាំ 2025 នៅពេលដែល Rocket Lab ទទួលបានកិច្ចសន្យាដ៏សំខាន់មួយដែលមានតម្លៃ 816 លានដុល្លារអាមេរិកពីទីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍អវកាសសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីរចនា និងសាងសង់ផ្កាយរណបតាមដានមីស៊ីលចំនួន 18 គ្រឿង ដែលជាកិច្ចសន្យាដ៏ធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រក្រុមហ៊ុន។ នេះបានលើកកម្ពស់វាឱ្យដល់កម្រិតយុទ្ធសាស្ត្រដូចគ្នានឹងក្រុមហ៊ុនការពារជាតិយក្សដូចជា Lockheed Martin និង Northrop Grumman ដែលជាសញ្ញានៃការស្រូបយកទាំងស្រុងរបស់ខ្លួនចូលទៅក្នុងស្មុគស្មាញអវកាស និងឧស្សាហកម្មយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។
ការបង្រួបបង្រួមយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃយុទ្ធសាស្ត្រ «អវកាសសម្ព័ន្ធមិត្ត» របស់បស្ចិមលោក គឺជាការគំរាមកំហែងខាងភូមិសាស្ត្រនយោបាយដោយផ្ទាល់ចំពោះការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ប្រទេសចិនក្នុងការសម្រេចបានសមភាពគន្លងតារាវិថី។ ក្រោមយុទ្ធសាស្ត្រនៃការបញ្ចូលគ្នារវាងយោធា-ស៊ីវិលរបស់ខ្លួន ទីក្រុងប៉េកាំងបានពន្លឿនការដាក់ពង្រាយក្រុមតារានិករធំៗរបស់ខ្លួន ដូចជា G60 Starlink និង Guowang ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ខណៈពេលដែលវិធីសាស្រ្តរបស់ប្រទេសចិនជាប្រពៃណីត្រូវបានជំរុញដោយសហគ្រាសរដ្ឋដ៏ធំ ល្បឿនដ៏ខ្លាំងក្លានៃការច្នៃប្រឌិតវិស័យឯកជនរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកអាចបង្កើតគម្លាតកាន់តែធំទូលាយ។ ដើម្បីប្រកួតប្រជែងយ៉ាងពិតប្រាកដជាមួយនឹងការត្រួតត្រាគន្លងផែនដីទាបរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ទីក្រុងប៉េកាំងអាចត្រូវការផ្លាស់ប្តូរហួសពីការធ្វើផែនការរបស់រដ្ឋដ៏រឹងមាំ និងផ្តល់អំណាចដល់ វិស័យអវកាសពាណិជ្ជកម្មឯកជន របស់ខ្លួន តាមរយៈការធ្វើវិមជ្ឈការ និងការផ្តល់អំណាច ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពរហ័សរហួនដែលគាំទ្រដោយការវិនិយោគ ដែលបានអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុនដូចជា SpaceX និង Rocket Lab វ៉ាដាច់ការិយាធិបតេយ្យប្រពៃណី។
នៅពេលដែលឆ្នាំ ២០២៦ ឈានចូលមកដល់ យុគសម័យមាសនៃសេដ្ឋកិច្ចអវកាសកំពុងបង្ហាញពីធម្មជាតិពិតរបស់វា៖ ការប្រណាំងប្រជែងយោធាដែលមានហានិភ័យខ្ពស់ ដែលចំណុចខ្ពស់ផ្នែកឌីជីថលគឺជាការពិតរូបវន្ត។ សង្គ្រាមសកលនាពេលខាងមុខនឹងមិនត្រូវបានកំណត់ដោយអាវុធចលនាតែមួយមុខនោះទេ ប៉ុន្តែដោយការគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ចគន្លងផែនដីទាប។
នេះជាយុគសម័យនៃព្រំដែនអវកាសដែលមានតម្លៃរាប់ពាន់ពាន់លានដុល្លារ ដែលសមត្ថភាពក្នុងការរំខាន ក្លែងបន្លំ ឬបិទក្រុមតារានិកររបស់ដៃគូប្រកួតប្រជែងកំណត់ពីកម្លាំងអធិបតេយ្យភាព។ ខ្សែបន្ទាត់រវាងនិមិត្តសញ្ញាពាណិជ្ជកម្ម និងទ្រព្យសម្បត្តិយុទ្ធសាស្ត្រយោធាបានរលាយបាត់ទៅ ដោយផ្លាស់ប្តូរគន្លងផែនដីទាបទៅជាដែនចុងក្រោយនៃការទប់ស្កាត់ទំនើប និងអំណាចរឹងមាំក្នុងសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិបច្ចុប្បន្ន។
