ពីប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡាដល់ហ្គ្រីនឡែន លោក Trump កំពុងប្រើប្រាស់អំណាចរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីសរសេរច្បាប់ឡើងវិញ

 អ្វីដែលធ្វើឲ្យមនុស្សជាច្រើនមានបញ្ហាគឺភាពមិនស៊ីសង្វាក់គ្នាដែលកើតចេញពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ នៅពេលដែលអំណាចធានាច្បាប់ គោលការណ៍នានាអាចចរចាបាន។







រឿង​រ៉ាវ​ថ្មីៗ​នេះ​ជុំវិញ​សកម្មភាព​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក​នៅ​ប្រទេស​វេណេស៊ុយអេឡា ការចាប់អារម្មណ៍​ឡើងវិញ​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក​នៅ​កោះ​ហ្គ្រីនឡែន និង​ការគំរាមកំហែង​ពន្ធគយ​លើ​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​ជំទាស់ រួមជាមួយនឹង​ការអត្ថាធិប្បាយ​លើ ​ប្រទេស​គុយបា កូឡុំប៊ី និង​ម៉ិកស៊ិក ហាក់ដូចជា​មិន​ស៊ីសង្វាក់​គ្នា - ផ្នែក​មួយ​ផ្នែក​ការទូត ផ្នែក​មួយ​ផ្នែក​ការអនុវត្ត​ច្បាប់ និង​ផ្នែក​មួយ​ផ្នែក​ល្ខោន​នយោបាយ។


ដូចអ្នកសង្កេតការណ៍ជាច្រើនដែរ ខ្ញុំពឹងផ្អែកលើព័ត៌មានដើម្បីព្យាយាមយល់អំពីតក្កវិជ្ជាគោលនយោបាយ និងអ្វីដែលវាអាចមានន័យសម្រាប់អ្នកដែលត្រូវរស់នៅជាមួយផលវិបាករបស់វា។



ហេតុផលរបស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនសម្រាប់សកម្មភាពរបស់ខ្លួននៅក្នុងប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា ដំបូងឡើយត្រូវបានកំណត់ ថាជាការអនុវត្តច្បាប់ប្រឆាំងនឹងភេរវកម្មគ្រឿងញៀន។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃបន្ទាប់ពីការចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតី និងភរិយារបស់គាត់ សកម្មភាពនេះត្រូវបានកំណត់ឡើងវិញថាជាបញ្ហានៃការការពារប្រាក់ចំណូលប្រេងរបស់ប្រទេស និងទីបំផុតបង្កើនសមត្ថភាពផលិតកម្ម ដើម្បីផលប្រយោជន៍របស់ទាំងអាមេរិក និងវេណេស៊ុយអេឡា។


រដ្ឋបាល ​បាន​លើកឡើង​ពី ​គោលលទ្ធិ Monroe ដោយ​អះអាង​ថា អឌ្ឍគោល​ខាងលិច​គួរតែ​នៅតែ​ជា​ដែន​ឥទ្ធិពល​ផ្តាច់មុខ​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក។ រដ្ឋបាល​នេះ​បាន​បញ្ជាក់​យ៉ាងច្បាស់​អំពី​បំណងប្រាថ្នា​របស់ខ្លួន​ក្នុង​ការទប់ស្កាត់​ចិន និង​រុស្ស៊ី​មិន​ឲ្យ​ពង្រឹង​វត្តមាន​របស់​ពួកគេ​នៅក្នុង​តំបន់។


វិធានការទាំងនេះបង្ហាញពីជំនឿរបស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនក្នុងការត្រួតពិនិត្យអឌ្ឍគោលខាងលិចតាមរយៈពន្ធគយ ទូកប្រដាប់អាវុធ និងកងកម្លាំងពិសេស ដើម្បីទប់ស្កាត់គូប្រជែងខាងក្រៅ មិនថានៅតំបន់អាកទិក ឬតំបន់ការ៉ាប៊ីននោះទេ។ ខណៈពេលដែលវោហាសាស្ត្រភាគច្រើនផ្តោតលើអធិបតេយ្យភាព និងនីតិរដ្ឋ ចេតនាមូលដ្ឋានរបស់វាគឺយុទ្ធសាស្ត្រដែលមិនអាចច្រឡំបាន៖ ដើម្បីបដិសេធមិនឱ្យប្រទេសចិន និងរុស្ស៊ីឈរជើងដ៏មានតម្លៃនៅក្នុងវិស័យថាមពល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា។


ការផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ឡើងវិញលើកោះហ្គ្រីនឡែនជាអាទិភាពសន្តិសុខរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក៏ធ្វើតាមគំរូស្រដៀងគ្នានេះដែរ។ មូលដ្ឋានយោធាអាមេរិក នៅទីនោះគឺជាតំណភ្ជាប់សំខាន់ក្នុងការព្រមានមីស៊ីល ការការពារមីស៊ីល និងការឃ្លាំមើលអវកាស។ កោះនេះក៏សម្បូរទៅដោយសារធាតុរ៉ែសំខាន់ៗដែលមានសារៈសំខាន់ចំពោះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថល ថាមពល និងប្រព័ន្ធអាវុធទំនើបៗផងដែរ។



ការលើកឡើងរបស់រដ្ឋបាលថា សហរដ្ឋអាមេរិកអាចនឹង «ទិញយក» កោះហ្គ្រីនឡែន បានបង្កឱ្យមានការជជែកវែកញែកឡើងវិញអំពីការគ្រប់គ្រងទឹកដី និងភាពសុចរិត។ ជាការឆ្លើយតប សម្ព័ន្ធមិត្តណាតូជាច្រើន បានដាក់ពង្រាយ យោធារបស់ពួកគេក្នុងចំនួនមានកំណត់ ដោយបញ្ជាក់ថា សន្តិសុខរបស់កោះហ្គ្រីនឡែន គឺជាការទទួលខុសត្រូវរួមគ្នារបស់សមាជិកសម្ព័ន្ធភាពសន្តិសុខឆ្លងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក និងជាសញ្ញានៃការគាំទ្រដល់ប្រទេសដាណឺម៉ាក។


ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បាន គំរាមកំហែង ដាក់ពន្ធថ្មីលើការនាំចូលពីសម្ព័ន្ធមិត្តអឺរ៉ុបចំនួនប្រាំបី ដែលប្រឆាំងនឹងផែនការរបស់លោកក្នុងការទិញយកកោះហ្គ្រីនឡែន។ នៅឯទីក្រុងដាវ៉ូស លោក បានដកការគំរាមកំហែងនោះចេញ ។



តាមទស្សនៈរបស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន គ្រីនឡែន ទោះបីជាស្ថិតនៅចន្លោះអឌ្ឍគោលខាងជើង និងខាងលិចក៏ដោយ ក៏ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាផ្នែកមួយនៃទ្វីបអាមេរិកខាងជើង និងជាខ្សែការពារយុទ្ធសាស្ត្រ។ ដូច្នេះ ការមិនរាប់បញ្ចូលគូប្រជែងហាក់ដូចជាសមហេតុផល ហើយអ្នកធ្វើគោលនយោបាយអាមេរិកតិចតួចណាស់ដែលសុខចិត្តលះបង់លំហយុទ្ធសាស្ត្រ។




ប៉ុន្តែតក្កវិជ្ជាមិនស្មើនឹងភាពស្របច្បាប់នៅក្នុងសណ្តាប់ធ្នាប់ផ្អែកលើច្បាប់អន្តរជាតិ ឬក្នុងចំណោមសង្គមស៊ីវិលសកលនោះទេ។ នៅពេលដែលអំណាចគាំទ្រច្បាប់ គោលការណ៍ក្លាយជាអាចចរចាបាន ហើយស្តង់ដារពីរក្លាយជាជាក់ស្តែង។


អ្វីដែលធ្វើឲ្យអ្នកសង្កេតការណ៍ជាច្រើនមានបញ្ហាគឺភាពមិនស៊ីសង្វាក់គ្នាដែលកើតចេញពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ ឧទាហរណ៍ ប្រទេសចិនតែងតែត្រូវបានរិះគន់ចំពោះការការពារបូរណភាពទឹកដីរបស់ខ្លួន ទោះបីជាវត្តមានយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិកលាតសន្ធឹងពាសពេញមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកដល់អាស៊ីក៏ដោយ។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ នៅពេលដែលតុលាការហុងកុងបានចេញដីកាចាប់ខ្លួនបុគ្គលនៅក្រៅប្រទេសក្រោមច្បាប់សន្តិសុខជាតិរបស់ខ្លួន សហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសដទៃទៀត បានថ្កោលទោសចលនានេះ ។



យ៉ាងណាក៏ដោយ នៅទីក្រុងការ៉ាកាស ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានបង្ហាញថា ខ្លួនត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដើម្បីអនុវត្តការចោទប្រកាន់ក្នុងស្រុករបស់ខ្លួននៅខាងក្រៅទឹកដី សូម្បីតែរំលោភលើអធិបតេយ្យភាពរបស់រដ្ឋមួយផ្សេងទៀតក៏ដោយ។




គំរូនៃការសាកល្បងព្រំដែនត្រូវបានលើកឡើងក្នុងអំឡុងពេលដំណើរទស្សនកិច្ចថ្មីៗនេះរបស់ខ្ញុំទៅកាន់ទ្វីបអឺរ៉ុប ជាកន្លែងដែលអតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ម្នាក់បានសង្កេតឃើញថា ការដោះស្រាយជាមួយលោក Trump បានបង្ខំឱ្យមានការវាយតម្លៃឡើងវិញអំពីរបៀបដែលទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនដំណើរការ។ តាមទស្សនៈរបស់គាត់ លោក Trump តែងតែសាកល្បងព្រំដែន ដែលជារឿយៗធ្វើឱ្យសម្ព័ន្ធមិត្តមានអារម្មណ៍មិនស្រួល និងធ្វើឱ្យស្ថាប័ននានាស្ថិតនៅក្រោមសម្ពាធ។


នៅទូទាំងប្រទេសចិន សកម្មភាពថ្មីៗរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាការពង្រឹងករណីសម្រាប់ការពង្រឹងភាពធន់ក្នុងស្រុកនៅក្នុងវិស័យជាច្រើន រួមទាំង បច្ចេកវិទ្យា ភស្តុភារ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗ។



ចំពោះរដ្ឋតូចៗ មេរៀនគឺថា សន្តិសុខរយៈពេលវែងអាស្រ័យលើការរុករកឥរិយាបថរបស់ប្រទេសមហាអំណាចជាជាងការធ្វើត្រាប់តាមវា។ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លោក លី សៀនឡុង បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ការធ្វើឱ្យការប្រើប្រាស់កម្លាំងមានលក្ខណៈធម្មតាដោយគ្មានការអនុញ្ញាត ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខរបស់រដ្ឋតូចៗ។ លោក ជឿជាក់ថា សកម្មភាពរបស់សហរដ្ឋអាមេរិករំលោភលើច្បាប់អន្តរជាតិ និងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ។ លោកយល់ឃើញថា ការថយចុះនៃការអត់ធ្មត់ផ្នែកច្បាប់ ជាការខាតបង់សុទ្ធសម្រាប់ប្រព័ន្ធអន្តរជាតិ ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសខ្សោយកាន់តែងាយរងគ្រោះ។


ប្រវត្តិសាស្ត្រផ្តល់នូវការធានាតិចតួចណាស់។ សហរដ្ឋអាមេរិកមានប្រវត្តិយូរអង្វែងនៃការអន្តរាគមន៍ និងការផ្លាស់ប្តូរភាពជាអ្នកដឹកនាំ ដោយមានភស្តុតាងតិចតួចនៃភាពជោគជ័យយូរអង្វែង ដែលបង្ហាញពីភាពងាយស្រួលក្នុងការដករដ្ឋាភិបាលចេញ ជាជាងការធ្វើឱ្យអ្វីដែលកើតឡើងបន្ទាប់មានស្ថេរភាព។


គំរូនោះធ្លាប់ស្គាល់ហើយ៖ ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា ដែលចុះខ្សោយដោយសារស្ថាប័ន និងក្រុមប្រដាប់អាវុធដែលបែកបាក់ ប្រថុយនឹងការដើរតាមមាគ៌ាដូចគ្នា។ ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ និងលីប៊ី គ្រាន់តែជាឧទាហរណ៍ពីរនៃការផ្លាស់ប្តូររបបដែលបានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងអស្ថិរភាពអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ បើទោះបីជាមានសេចក្តីរីករាយ និងការរីករាយដំបូងក៏ដោយ។


សម្រាប់ពេលនេះ ការសាកល្បងពិតប្រាកដនឹងជារបៀបដែលស្ថានភាព Greenland លាតត្រដាង និងថាតើរដ្ឋបាលអាចជំរុញផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួនដោយមិនធ្លាក់ចូលទៅក្នុងការគំរាមកំហែង និងការបង្ខិតបង្ខំបន្ថែមទៀតឬអត់។


SCMP