អ្នកការទូតជាន់ខ្ពស់ វ៉ាង យី ក៏បញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការគាំទ្រចំពោះអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីរបស់ប្រទេសសូម៉ាលីផងដែរ។
ប្រទេសចិនបានសន្យាថានឹងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការផ្លាស់ប្តូរជាមួយប្រទេសតង់ហ្សានីនៅថ្ងៃសុក្រ ខណៈដែលមន្ត្រីការទូតកំពូលរបស់ខ្លួនបានធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់នេះ ដោយសន្យាថាទីក្រុងប៉េកាំងនឹង «ឈរជាមួយគ្នាជានិច្ច» ជាមួយទ្វីបអាហ្វ្រិក។
លោក វ៉ាង យី ក៏បានអំពាវនាវដល់ប្រទេសតង់ហ្សានី ឱ្យធ្វើការជាមួយប្រទេសចិន ដើម្បីគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ និងពហុភាគីនិយម ដែលនៅក្នុងអ្វីដែលអ្នកសង្កេតការណ៍ម្នាក់បាននិយាយថា នឹងជាសារសំខាន់របស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន ទៅកាន់ទ្វីបអាហ្វ្រិក ចំពេលមានការដកថយជាក់ស្តែងរបស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ពី ប្រព័ន្ធអន្តរជាតិដែលផ្អែកលើច្បាប់ ។
លោក Wang នឹងបញ្ចប់ ដំណើរទស្សនកិច្ចរយៈពេលប្រាំមួយថ្ងៃ របស់លោក នៅទ្វីបអឺរ៉ុបនៅថ្ងៃចន្ទ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោករួមមានការឈប់នៅប្រទេសអេត្យូពី តង់ហ្សានី និងឡេសូតូ។ ដំបូងឡើយ លោកមានគម្រោងទៅទស្សនកិច្ចប្រទេសសូម៉ាលី ដែលជាដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1980 ប៉ុន្តែដំណើរទស្សនកិច្ចនេះត្រូវបានពន្យារពេលនៅថ្ងៃសុក្រ។ ស្ថានទូតចិនប្រចាំប្រទេសសូម៉ាលីបានលើកឡើងពី “ជម្លោះកាលវិភាគ” ជាមូលហេតុនៃការផ្លាស់ប្តូរផែនការធ្វើដំណើរ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក Wang និងសមភាគីសូម៉ាលីរបស់លោកគឺលោក Abdisalam Abdi Ali បាននិយាយតាមទូរស័ព្ទកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ដោយអ្នកការទូតចិនបាននិយាយថា ប្រទេសចិនគាំទ្រ «ប្រទេសសូម៉ាលីក្នុងការការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ ឯកភាព និងបូរណភាពទឹកដីរបស់ខ្លួន ហើយប្រឆាំងនឹងការឃុបឃិតគ្នារវាង «សូម៉ាលី» និងអាជ្ញាធរតៃវ៉ាន់ក្នុងការស្វែងរកឯករាជ្យភាព»។
ក្រសួងការបរទេសចិនបាននិយាយថា លោក Ali បានប្រាប់លោក Wang ថា ប្រទេសសូម៉ាលី «ប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍ចិនតែមួយ ទទួលស្គាល់តៃវ៉ាន់ថាជាផ្នែកមួយដែលមិនអាចកាត់ផ្តាច់បាននៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន និងចាត់ទុកបញ្ហាទាក់ទងនឹងតៃវ៉ាន់ថាជាកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ចិនសុទ្ធសាធ»។
តំបន់សូម៉ាលីឡែនភាគខាងជើងរបស់ប្រទេសសូម៉ាលីបានប្រកាសឯករាជ្យក្នុងឆ្នាំ 1991 ប៉ុន្តែទើបតែទទួលបានការទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការពីអ៊ីស្រាអែល ដែលជារដ្ឋអធិបតេយ្យដំបូងគេដែលធ្វើដូច្នេះ នៅចុងខែមុន ដែល ជាចលនាមួយដែលត្រូវបានរិះគន់ដោយទីក្រុងប៉េកាំង។
ទីក្រុងប៉េកាំងតែងតែបដិសេធមិនទទួលស្គាល់ Somaliland។ តំបន់បំបែកខ្លួននេះបានពង្រឹងទំនាក់ទំនងការទូត និងសេដ្ឋកិច្ចជាមួយតៃវ៉ាន់ ជាពិសេសបន្ទាប់ពីការបង្កើតការិយាល័យតំណាងដោយភាគីទាំងពីរនៅឆ្នាំ ២០២០។
ទីក្រុងប៉េកាំងចាត់ទុកតៃវ៉ាន់ជាផ្នែកមួយនៃប្រទេសចិន ដែលត្រូវបង្រួបបង្រួមឡើងវិញដោយកម្លាំងប្រសិនបើចាំបាច់។ ប្រទេសភាគច្រើន រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក និងជប៉ុន មិនទទួលស្គាល់តៃវ៉ាន់ជារដ្ឋឯករាជ្យទេ ប៉ុន្តែទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនប្រឆាំងនឹងការប៉ុនប៉ងណាមួយដើម្បីដណ្តើមយកកោះដែលគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯងនេះដោយកម្លាំង ហើយប្តេជ្ញាផ្គត់ផ្គង់អាវុធដល់វា។
ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក Wang ទៅកាន់ទ្វីបអាហ្វ្រិក បន្តប្រពៃណីរយៈពេល ៣៦ ឆ្នាំ ដែលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនបានជ្រើសរើសទ្វីបនេះសម្រាប់គោលដៅក្រៅប្រទេសលើកដំបូងរបស់លោកក្នុងឆ្នាំនេះ។ ក្រសួងមុននេះបានលើកឡើងពី ទំនាក់ទំនងចិន-អាហ្វ្រិក ថាបាន «រីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំង»។
កាលពីថ្ងៃសុក្រ លោក វ៉ាង បានជួបពិភាក្សាជាមួយសមភាគីតង់ហ្សានីរបស់លោក គឺលោក ម៉ាមូដ ថាប៊ីត កុមបូ នៅទីក្រុងដាអេសសាឡាម ដោយពិពណ៌នាអំពីចំណងមិត្តភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរថា «បានកសាងឡើងតាមរយៈការសាកល្បង និងទុក្ខលំបាកជាច្រើនជំនាន់»។
យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសចិន លោក វ៉ាង បាននិយាយថា ទីក្រុងប៉េកាំងឱ្យតម្លៃចំពោះមិត្តភាពនេះ ហើយមានឆន្ទៈក្នុងការធ្វើការជាមួយរដ្ឋាភិបាលតង់ហ្សានីថ្មី ដើម្បី «រក្សាកម្រិតខ្ពស់នៃការជឿទុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក គាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមកយ៉ាងរឹងមាំ និងពង្រឹងការផ្លាស់ប្តូរ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ»។
សេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះបាននិយាយថា ប្រពៃណីរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនក្នុងការធ្វើឱ្យទ្វីបអាហ្វ្រិកក្លាយជាគោលដៅក្រៅប្រទេសលើកដំបូងរបស់គាត់សម្រាប់ឆ្នាំថ្មី “បានបញ្ជូនសញ្ញាច្បាស់លាស់មួយទៅកាន់ពិភពលោកថា ប្រទេសចិន និងទ្វីបអាហ្វ្រិកនឹងឈរជាមួយគ្នាជានិច្ច”។
លោក Wang បានមានប្រសាសន៍ថា «ក្នុងនាមជាប្រទេសនានានៅភាគខាងត្បូងនៃពិភពលោក ប្រទេសចិន និងតង់ហ្សានី គួរតែសហការគ្នាដើម្បីលើកកម្ពស់ជំហរស្នូលរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងសិទ្ធិអំណាចនៃច្បាប់អន្តរជាតិ គាំទ្រយ៉ាងរឹងមាំចំពោះពហុភាគីនិយម លើកកម្ពស់ការបង្កើតប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសកលលោកដែលយុត្តិធម៌ និងសមធម៌ជាងមុន និងការពារសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍»។
លោក Wang គឺជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសដំបូងគេដែលបានធ្វើទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការនៅប្រទេសតង់ហ្សានីចាប់តាំងពីការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីរបស់ខ្លួននៅក្នុងខែតុលា និងការបង្ក្រាបរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មីលើក្រុមបាតុករដែលយល់ឃើញថាការបោះឆ្នោតនេះមិនយុត្តិធម៌។
សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ចិនបានដកស្រង់សម្តីលោក Kombo ដែលនិយាយថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក Wang “បង្ហាញយ៉ាងពេញលេញអំពីទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធរវាងប្រទេសតង់ហ្សានី និងប្រទេសចិន”។ លោកក៏បានថ្លែងអំណរគុណដល់ទីក្រុងប៉េកាំងចំពោះ “ការគាំទ្រដោយមិនគិតពីប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនរយៈពេលវែង និងជំនួយដ៏សប្បុរស” របស់ខ្លួនចំពោះប្រទេសអាហ្វ្រិក។
សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដាច់ដោយឡែកមួយរបស់ក្រសួងការបរទេសចិនស្តីពីកិច្ចចរចានេះក៏បានលើកឡើងពីលោក Wang ដែលបន្តប្រពៃណីនៃដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ទ្វីបអាហ្វ្រិកជាដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងរបស់លោកនៅក្រៅប្រទេសក្នុងឆ្នាំនេះ ដោយនិយាយថា “៣៦ ឆ្នាំបានកន្លងផុតទៅក្នុងមួយប៉ប្រិចភ្នែក… ប៉ុន្តែអ្វីដែលនៅតែមិនផ្លាស់ប្តូរគឺគោលនយោបាយដ៏ស៊ីសង្វាក់គ្នា និងមិនរង្គោះរង្គើរបស់ចិនចំពោះទ្វីបអាហ្វ្រិក”។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «តាមរយៈការគាំទ្រ និងការបន្តប្រពៃណីនេះ យើងនឹងបង្ហាញដល់ពិភពលោកថា មិត្តភាពចិន-អាហ្វ្រិក លើសពីដែនកំណត់នៃពេលវេលា និងលំហ លើសពីការប្រែប្រួលនៃស្ថានភាពអន្តរជាតិ និងលើសពីការរំខាននៃព្រឹត្តិការណ៍បណ្ដោះអាសន្ន»។
«កិច្ចសហប្រតិបត្តិការចិន-អាហ្វ្រិក គឺជាសមាសធាតុដ៏សំខាន់មួយនៃ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ សកលលោកខាងត្បូង -ខាងត្បូង ដែលមានសន្ទុះដ៏ខ្លាំងក្លា និងបង្ហាញពីអនាគតដ៏ភ្លឺស្វាងមួយ»។
លោក វ៉ាង បាននិយាយថា ប្រទេសចិនមានឆន្ទៈក្នុងការតម្រឹមយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍របស់ខ្លួនជាមួយទ្វីបអាហ្វ្រិក និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យជាច្រើនចាប់ពីកសិកម្មរហូតដល់ការរុករករ៉ែ។
លោកបានបន្ថែមថា ប្រទេសចិនបានគាំទ្រប្រទេសតង់ហ្សានីក្នុងការការពារអធិបតេយ្យភាព សន្តិសុខ និងផលប្រយោជន៍អភិវឌ្ឍន៍របស់ខ្លួន ហើយប្រឆាំងនឹង «កម្លាំងខាងក្រៅណាមួយដែលជ្រៀតជ្រែកក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសតង់ហ្សានីក្រោមលេសផ្សេងៗ»។
ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ទីក្រុងប៉េកាំងបានព្យាយាមបង្ហាញខ្លួនឯងថាជាមេដឹកនាំនៃពិភពលោកកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ និងជាអ្នកការពារសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិ ជាពិសេសនៅពេលដែលទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនហាក់ដូចជាដកថយពីតំណែងជាអ្នកដឹកនាំរបស់ខ្លួនក្រោមរដ្ឋបាលលោក Trump ទីពីរ។
ការវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកលើប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡាក្នុងខែនេះ និងការចាប់ពង្រត់អតីតមេដឹកនាំវេណេស៊ុយអេឡា លោក Nicolas Maduro ត្រូវបានប្រទេសមួយចំនួនមើលឃើញថា ជាការធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិដែលផ្អែកលើច្បាប់។
ក្នុងការបង្ហាញឯកភាពប្រឆាំងនឹងការវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកលើប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា ប្រទេសចិន និងសហភាពអាហ្វ្រិកបានចេញសេចក្តីអំពាវនាវរួមគ្នាមួយកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ដើម្បីគាំទ្រសណ្តាប់ធ្នាប់ផ្អែកលើច្បាប់អន្តរជាតិ និងគោរពអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដី។
ទីក្រុងប៉េកាំងបានថ្កោលទោសអន្តរាគមន៍ប្រដាប់អាវុធរបស់អាមេរិក ដែលទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានចាត់ទុកថាជាប្រតិបត្តិការប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ហើយបានចោទប្រកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកថាបានដើរតួនាទីជា «ប៉ូលីសអន្តរជាតិ»។
លោក Wang Yiwei នាយកវិទ្យាស្ថានកិច្ចការអន្តរជាតិនៅសាកលវិទ្យាល័យ Renmin ក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង បាននិយាយថា ប្រទេសចិន និងអាហ្វ្រិក បានចែករំលែក «មិត្តភាពជាបងប្អូនដែលបង្កើតឡើងតាមរយៈប្រវត្តិសាស្ត្ររួមគ្នានៃការប្រឆាំងនឹងអាណានិគមនិយម និងអនុត្តរភាព»។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា នៅពេលដែលរដ្ឋបាលលោក Trump កំពុងស្វែងរកការផ្តួលរំលំច្បាប់អន្តរជាតិ ទីក្រុងប៉េកាំងកំពុងដាក់ការសង្កត់ធ្ងន់បន្ថែមទៀតលើ «ការជំរុញការតស៊ូក្រោយសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹង... អនុត្តរភាព»។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «ដូច្នេះប្រទេសអាហ្វ្រិកក៏ដាក់ក្តីសង្ឃឹមរបស់ពួកគេទៅលើប្រទេសចិនដែរ»។
លោក Wang បានបន្ថែមថា ខណៈពេលដែលទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានបង្កើនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីទទួលបានឥទ្ធិពល និងការគ្រប់គ្រងកាន់តែច្រើននៅអឌ្ឍគោលខាងលិច ទ្វីបអាហ្វ្រិកគឺជាតំបន់មួយដែលត្រូវបាន «បំភ្លេចចោល»។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា បទពិសោធន៍របស់ប្រទេសចិនក្នុងនាមជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍អាចជួយដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចអាហ្វ្រិក ដោយបន្ថែមថា ទីក្រុងប៉េកាំង «មិនជ្រៀតជ្រែកក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុង [របស់ប្រទេសដទៃ] ទេ»។
